Mustafa Yasin Akbas

@aku.edu.tr

Department of Hadith/Faculty of Theology
Afyon Kocatepe University

Mustafa Yasin Akbas


                     Download Compact PDF  
https://researchid.co/myakbas

RESEARCH, TEACHING, or OTHER INTERESTS

Religious studies
3

Scopus Publications

40

Scholar Citations

3

Scholar h-index

2

Scholar i10-index

Scopus Publications

  • The Adventure of a Book That Migrated from Shirwān to Istanbul: A Study of Ḥadīth Terminology Presented to Sultan Mehmet the Conqueror
    Mustafa Yasin Akbaş
    Religions, 2024
    The science and religion policies of the states affected the types of scholars, the understanding of science, the centres of science and the styles of teaching in the regions they dominated. While Timur made Samarkand and his grandson Ulugh Beg made Herat centres of knowledge, they tried to attract scholars to these cities. This was done by forcing the ulema to emigrate or by increasing the opportunities available to them. The Ottoman Empire, which was a candidate for the role of the central Muslim state, invited scholars to the cities under its rule, especially Istanbul. During the reign of Sultan Mehmet the Conqueror (1451–1481), one of the pioneers of this activity, many scholars came to Istanbul. As a result, renowned scholars in medicine, astronomy, mathematics and religious sciences; books in these fields; and their understanding of knowledge were transferred to the Ottoman Empire. This article analyses the still extant manuscript of the ḥadīth methodology book Qawāʻid al-usūl fī ‘ilm ḥādīth al-Rasūl, which Ibrāhīm b. ʿAlī al-Shirwānī brought to Istanbul during the reign of Fatih and presented to the Sultan. The analysis examines the method and content of the work, whether it is an original book or not and the comparison of the information contained in it with similar books, taking into account the status of the science of ḥadīth in Istanbul and the Ottoman Empire. In particular, it questions the Ottoman political approach to the reception of religious sciences and the impact of this book on Ottoman ḥadīth scholarship, as the Ottoman Empire patronised knowledge and scholars from other regions through migration.
  • al-Suyūtī’s Contribution to Literature of Mawdūʿāt
    Mustafa Yasin Akbaş, Taha Çelik
    Mutefekkir, 2024
    Hadis tarihinde hicrî beşinci ve altıncı asırlar itibariyle mevzû rivayetler müstakil kaynaklarda bir araya getirilmeye başlamış bu alanda önemli bir literatür teşekkül etmiştir. İlk olmamakla birlikte en meşhur örneğini İbnü’l-Cevzî’nin (ö. 597/1201) verdiği bu alana önemli katkı sunan âlimlerden birisi de Süyûtî’dir (ö. 911/1505). Onun ilgili literatürdeki yazınının ekseriyeti İbnü’l-Cevzî’nin el-Mevzû‘ât’ı eksenlidir. O, el-Mevzû‘ât üzerine en güzel çalışmayı el-Le’âli’siyle yapmış, sonra bu eserini en-Nüket’inde özetlemiştir. Ayrıca el-Mevzû‘ât’a bir de zeyl kaleme almıştır. Özellikle devrinde uydurma hadisleri fazlaca kullanan kıssacıları tenkidi kendine vazife edinen Süyûtî, alana ilişkin eserlerinin hemen hepsinde kıssacılara dikkat çekmiş, onları sözlü tenkitten de geri durmamıştır. Bu sebeple çokça saldırıya da maruz kaldığını söylemiştir. Çalışmada Süyûtî’nin mevzûât literatürüne örneklik teşkil eden eserleri tespit edilmiş ve bunlar; telif sebebi, metodu, mahiyeti ve literatürdeki yeri açısından tahlil edilmiştir. Ayrıca müellifin mevzû hadislere yaklaşımı ve bu tür rivayetlerin kullanımı hususundaki tavrı incelenerek İbnü’l-Cevzî’ye yönelttiği tenkitler tetkik edilmiştir. Netice itibariyle hadis tarihinin belki de en velûd âlimi olan Süyûtî’nin mevzûât literatürüne de oldukça nitelikli bir katkıda bulunduğu görülmüştür. Bununla birlikte onun, uydurma hadisin ihdâsı ve nakli konusunda son derece ağır tenkitlerde bulunmasına ve hemen her eserine bunu yansıtmasına rağmen kendisiyle bazen çelişebildiği, kimi zaman aşırı zayıf hatta uydurma rivayetleri savunabildiği ve bazı eserlerinde mevzû rivayetleri kullandığı müşâhade edilmiştir.
  • The Commentary Literature on Masābīh al-Sunnah
    Mustafa Yasin AKBAŞ
    Ankara Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi, 2022
    el-Ferrāʾ el-Beġavī’nin (ö. 516/1122) Meṣābīḥu’s-Sunne isimli hadis derlemesi yazıldığı günden itibaren ilgiyle karşılanıp farklı coğrafyalardaki medrese ve dāru’l-ḥadīs̱lerde okunmuştur. Bu ilgi sonucu eser hakkında farklı dönemlerde çok sayıda şerh kaleme alınmıştır. El-Meṣābīḥ şerhlerini listeleyen çalışmalarda çoğunlukla birbirinin tekrarı ve karışık bilgiler yer almaktadır. Bu durum ilgili çalışmalarda kaynaklardaki bilgiler ve kütüphane katalog kayıtları ile yetinilmesinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca şimdiye kadar hazırlanan listelerde şerhlerin özellikleri hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Bu makalede el-Meṣābīḥ şerhleri tespit edilip incelenmekte, ortak ve farklı yönleri dikkate alınarak değerlendirilmektedir. Çalışmada öncelikle şerhlerin listesi sunulmuş ve eserin hacmini artırmamak gayesiyle müellifler ile eserler tanıtılmadan yalnızca kaynaklara atıf yapılmıştır. Ayrıca varsa müellif ve eser hakkındaki ihtilaflara temas edilmiştir. Makalede el-Meṣābīḥ’in günümüze ulaşan 25 şerhi tespit edilmiş, matbu 6 eserin yanı sıra yazma haldeki 19 şerh listelenmiştir. Kaynaklarda ismi geçen 4 şerhin kayıp olduğu, harici bir bilgi ile teyit edilemeyen 11 şerhin ise sadece müelliflerine nispet edildiği tespit edilmiştir. Şerhler değerlendirilirken müelliflerin yaşadıkları bölge ve dönem ile ilmî kişilikleri dikkate alınarak karşılaştırma yapılmıştır. Ardından muhteva başlığı altında şerhlerin özellikleri incelenerek ortak ve hususi yönlerine dikkat çekilmeye çalışılmış, el-Meṣābīḥ’in temel şerhleri ile bunlardan istifade eden diğer şerhler belirlenmiştir. Bu kısımda hususi bilgileri öne çıkaran şerhlere de temas edilmiştir. Şarihlerin yorumlarında temel aldıkları alimler ve eserler ile el-Meṣābīḥ şerhlerinin birbirlerine ve sonraki eserlere ne ölçüde kaynaklık ettikleri ise kaynaklar ve etkileşim başlığında incelenmiştir. Makalenin sonuna Meṣābīḥu’s-Sunne şerhleri hakkındaki temel bilgiler tablo halinde eklenerek bu eserler ve özellikleri toplu halde gösterilmeye çalışılmıştır.

RECENT SCHOLAR PUBLICATIONS

  • Hadis Kaynaklarındaki Tefsir Bölümlerinin Taberî Tefsiri ile Mukayesesi
    MY Akbaş
    Akif 54 (2), 347-364 , 2024
    2024
  • The Adventure of a Book That Migrated from Shirwān to Istanbul: A Study of Ḥadīth Terminology Presented to Sultan Mehmet the Conqueror
    MY Akbaş
    Religions 15 (9), 1099 , 2024
    2024
  • The Adventure of a Book That Migrated from Shirwān to Istanbul: A Study of Hadīth Terminology Presented to Sultan Mehmet the Conqueror. Religions 15: 1099
    MY Akbaş
    2024
  • Süyûtî’nin Mevzûât Literatürüne Katkısı
    MY Akbaş, T Çelik
    Mütefekkir 11 (21), 109-138 , 2024
    2024
  • Kitâbu’t-Tefsîr Literatürü; Teşekkül Döneminde Hadis ve Tefsir
    MY Akbaş
    MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı , 2023
    2023
    Citations: 8
  • Hadiste Müphem Tevsîk:‘İtham Etmediğim Kişi’İfadesine İlişkin Değerlendirmeler
    T Çelik, MY Akbaş
    Bilimname, 389-428 , 2022
    2022
    Citations: 2
  • Meṣābīḥu’s-Sunne Şerh Literatürü
    MY Akbaş
    Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 63 (1), 33-80 , 2022
    2022
    Citations: 15
  • Kutbüddin İznikî (öl. 821/1418) ve Telfîkâtü’l-Mesâbîh Adlı Eserindeki Hadis Şerh Metodu
    MY AKBAŞ
    Kocatepe İslami İlimler Dergisi 5 (1), 158-181 , 2022
    2022
    Citations: 1
  • Mesâbîhu’s-Sünne Şerhlerinden Miftâhu’l-Fütûh’un Eşref el-Fukkāî’ye Aidiyeti Meselesi
    MY Akbaş
    Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 208-233 , 2021
    2021
    Citations: 1
  • Ferhat Gökçe. İsnâdlarda Saklı Eserler Humeyd b. Zancûya'nın (ö. 251/868) Kitâbu’t-Tergîb’inin Yeniden İnşâsı (Ankara: İlahiyat, 2019)
    MY Akbaş
    ULUM 3 (2), 487-495 , 2020
    2020
  • Hadis edebiyatında kitâbu't-tefsîrler ve Taberî Tefsiri ile karşılaştırılması
    AM Yasin
    Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü , 2020
    2020
    Citations: 12
  • Tefsir Kaynağı Olarak Buhârî’nin el-Câmiʻu’s-Sahîh’i
    MY Akbaş
    Afyon Kocatepe Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 2 (1), 99-101 , 2019
    2019
    Citations: 1
  • Ebû Râfi'nin hayatı ve rivayetlerinin değerlendirilmesi
    MY Akbaş
    PQDT-Global , 2012
    2012

MOST CITED SCHOLAR PUBLICATIONS

  • Meṣābīḥu’s-Sunne Şerh Literatürü
    MY Akbaş
    Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 63 (1), 33-80 , 2022
    2022
    Citations: 15
  • Hadis edebiyatında kitâbu't-tefsîrler ve Taberî Tefsiri ile karşılaştırılması
    AM Yasin
    Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü , 2020
    2020
    Citations: 12
  • Kitâbu’t-Tefsîr Literatürü; Teşekkül Döneminde Hadis ve Tefsir
    MY Akbaş
    MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı , 2023
    2023
    Citations: 8
  • Hadiste Müphem Tevsîk:‘İtham Etmediğim Kişi’İfadesine İlişkin Değerlendirmeler
    T Çelik, MY Akbaş
    Bilimname, 389-428 , 2022
    2022
    Citations: 2
  • Kutbüddin İznikî (öl. 821/1418) ve Telfîkâtü’l-Mesâbîh Adlı Eserindeki Hadis Şerh Metodu
    MY AKBAŞ
    Kocatepe İslami İlimler Dergisi 5 (1), 158-181 , 2022
    2022
    Citations: 1
  • Mesâbîhu’s-Sünne Şerhlerinden Miftâhu’l-Fütûh’un Eşref el-Fukkāî’ye Aidiyeti Meselesi
    MY Akbaş
    Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 208-233 , 2021
    2021
    Citations: 1
  • Tefsir Kaynağı Olarak Buhârî’nin el-Câmiʻu’s-Sahîh’i
    MY Akbaş
    Afyon Kocatepe Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 2 (1), 99-101 , 2019
    2019
    Citations: 1
  • Hadis Kaynaklarındaki Tefsir Bölümlerinin Taberî Tefsiri ile Mukayesesi
    MY Akbaş
    Akif 54 (2), 347-364 , 2024
    2024
  • The Adventure of a Book That Migrated from Shirwān to Istanbul: A Study of Ḥadīth Terminology Presented to Sultan Mehmet the Conqueror
    MY Akbaş
    Religions 15 (9), 1099 , 2024
    2024
  • The Adventure of a Book That Migrated from Shirwān to Istanbul: A Study of Hadīth Terminology Presented to Sultan Mehmet the Conqueror. Religions 15: 1099
    MY Akbaş
    2024
  • Süyûtî’nin Mevzûât Literatürüne Katkısı
    MY Akbaş, T Çelik
    Mütefekkir 11 (21), 109-138 , 2024
    2024
  • Ferhat Gökçe. İsnâdlarda Saklı Eserler Humeyd b. Zancûya'nın (ö. 251/868) Kitâbu’t-Tergîb’inin Yeniden İnşâsı (Ankara: İlahiyat, 2019)
    MY Akbaş
    ULUM 3 (2), 487-495 , 2020
    2020
  • Ebû Râfi'nin hayatı ve rivayetlerinin değerlendirilmesi
    MY Akbaş
    PQDT-Global , 2012
    2012